Не ичюн базы атом электростанцияларында сувутув къуллелери ёкъ?

 

 

 

I.Сувутув усулы сувутув къуллелери зарурлыгъыны бельгилей .

 

АЭСнинъ эсас сувутув талабы — був турбиналарындан чыкъарылгъан бувнынъ къалдыкъ сыджагъыны чыкъармакътыр. Сувутув системалары учь чешитке болюнелер:бир кере-сувутув вастасынен, къапалы-циклнинъ гъайрыдан айланув сувутув, веаванен сувутув. Сувутув къуллелери тек къапалы-циклли гъайрыдан айланув сувутув системаларында къулланыла.

 

 

 

2.Къапалы-циклли гъайрыдан айланув сувутув (сувутув къуллелери керек)

 

Сув ресурсларынынъ сынъырлылыгъынен сынъырлангъан ички атом электростанциялары 1990 с.айланув суву + сувутув къуллеси .режиминде ола. Айлангъан сув конденсаторлардаки сыджакъны озюне ала ве сонъра бувланув ёлунен сыджакъны дагъытмакъ ве араретни тюшюрмек ичюн сувутув къуллелерине насоснен ташыла, сонъра исе кене къулланмакъ ичюн кери акъып кете, бойлеликнен сув исрафындан къачына. Ички атом энергетикасы лейхалары (меселя, Авропа ве АКъШ-таки базы ички атом электростанциялары) стандарт конфигурация оларакъ сувутув къуллелеринен донатылгъан олмакъ кереклер.

 

3.Ава сувутув системасы (аньаневий сувутув къуллелери керекмей)

 

Къургъакъ регионлардаки базы электрик станциялары догърудан-догъру я да вастасыз ава сувутувыны къабул этелер, мында ава ве иссилик алмаштырув донатмалары арасында догърудан-догъру я да вастасыз алякъада иссиликни дагъытмакъ мумкюн. Бу усул бувланув джоюлувыны козьде тутмай ве сувутув къуллелери керекмей, лякин онынъ иссилик алмаштырув эффективлиги даа алчакъ ве иссилик алмаштырув мейданларынынъ буюклигини ве вентиляторнынъ энергиясыны зияде сарф этмекни талап эте.

.

II. Джогърафик ве сув менбалары шараитининъ эсас тесири .

 

1.Ялы бою/озен-къомшу ерлернинъ имтиязлары

 

Денъиз ве озен сувларынынъ боллугъы сувутув вастасынен бир кере- сув алув ве чыкъарув талапларыны къаршылай биле, бу исе сувутув къуллелерине олгъан ихтияджны ёкъ эте. Шимдики вакъытта Къытайда бутюн чалышкъан атом электростанциялары ялы боюнда ерлешкен, шунынъ ичюн сувутув къуллелери, адет узьре, ерлештирильмей.

 

2.Ички/сув-сийрек ерлернинъ сынъырлары

 

Ички регионлар сув теминатынынъ тарлыгъынен расткелишелер. Бир кере-кечирильген сувутув этраф муитни къорчалав къаиделери ве сув колемининъ сынъырланмасы иле сынъырлана, бу исе къапалы-иллели гъайрыдан айланув сувутувыны зорунлы сечим япмакъта, ве бойлеликнен сувутув къуллелери стандарт компонентке чевириле. Меселя, АКъШ ве Франциядаки ички атом электростанциялары эписи буюк гиперболоид сувутув къуллелеринен донатылгъан.

.

 

 

III. Реакторларнынъ чешитлери ве сувутув мадделерининъ фаркълары .

 

Сувутув системаларынынъ конструкциялары чешит реактор чешитлеринде денъише, базы реактор чешитлерине исе табиий оларакъ аньаневий сувутув къуллелери керекмей.

 

Реакторнынъ чешити	Сувутув суву	Сувутув хусусиетлери .	Сувутув къуллеси ичюн талап .
Басымлы сув реакторы (БСР) .	Юксек-басымлы сув	Биринджи ве экинджи дереджели иллелер айырыла; экинджи илле чыкъарылгъан бувны сувутмакъны талап эте	Ялы бою осюмликлери ичюн сувутув вастасынен бир кере- къулланмакъ керекмей; къапалы-циклли сувутувны къуллангъан ички осюмликлер ичюн керек
Къайнагъан сув реакторы (КСР) .	Сув	Сувутув суву догърудан-догъру къайнап, був чыкъара; чыкъарылгъан бувны конденсация этмек керек .	Ялы бою осюмликлери ичюн сувутув вастасынен бир кере- къулланмакъ керекмей; къапалы-циклли сувутувны къуллангъан ички осюмликлер ичюн керек
Натрий-сувутылгъан тез реактор	Сувлы натрий .	Сувлы маден юксек исси алмаштырув эффективлигини теклиф эте; бувланув иле сувутув керекмей .	Умумен аньаневий сувутув къуллелери керекмей .
Юксек-араретли газ-Сувутылгъан реактор	Гелий	Сыджакъ денъиштирджилер вастасынен сыджакъ дагъытылгъан газнен сувутув .	Адеттеки сувутув къуллелери керекмей .
Торий- эсасында ириген туз реакторы	Ириген туз .	Ириген тузнен сувутмакъ; системанынъ конструкциясы сыджакъны дагъытмакъ ичюн сувнынъ бувланмасыны талап этмей	Адеттеки сувутув къуллелери керекмей .

 

 

 

 

IV.Этраф муитни къорчалав ве икътисадий факторлар арасында тиджарет-

 

1.Этраф муитке риает этмек .

Бир кере-сувутувдан кечип, чыкъарылгъан сувнынъ арарети ве иссилик кирленмеси боюнджа экологик стандартларгъа джевап бермек керек. Ялы бою ерлеринде сув объектлерининъ имкянлары буюк, бу исе риает талапларыны ерине кетирмеге къолайлаштыра. Ички къапалы-иллели гъайрыдан айланув сувутув экологик къаиделерге риает этмек ичюн сувутув къуллелери ярдымынен иссиликнинъ чыкъарылмасыны идаре эте.

 

 

2.Икътисадият .

Бир кере-сувутув ярдымынен алчакъ сермае къуруджылыкъ масрафлары ве эксплуатация масрафлары бар, амма сув менбасы сынъырлавларына бойсуна. Къапалы-иллели гъайрыдан айланувлы сувутув сувутув къуллелери къурмакъны талап эте, бу юксек сермае ятырымыны талап эте, амма сув-сийрек олгъан ерлер ичюн келише. Ава сувутув системалары сувны- теджрибе этелер, амма вентиляторнынъ юксек энергиясыны сарф этелер, бу исе узун-муддетли эксплуатация масрафларынынъ зияде олмасына кетире.

                                                

Махсус сценарийлер ве дизайнны оптималлаштырув .

 

1.Атом энергиясы станциялары (гемилер/сув асты гемилери) .

Сынъырлы ер себебинден компакт сувутув системалары (меселя, денъиз суву бир кере-юксек-эффективликли исси денъиштирджилернен бирлештирильген сувутув вастасынен) къабул этиле, сувутув къуллелери ерлештирильмей.

 

2.Кичик модульли реакторлар (КМР) .

Базы конструкцияларда интеграль сувутув я да ава сувутувы къабул этиле, бу исе системаны саделештире ве буюк сувутув къуллелерине ихтиядж ёкъ эте.

 

Нетиджеде, атом электростанциясы сувутув къуллелеринен донатылгъанмы, ёкъмы, бу сувутув усулларына, джогърафик шараитке, реакторнынъ лейхасына ве икътисадий факторларгъа эсаслангъан эр тарафлама къарардыр. Ялы бою бир кере-вастасынен сувутув системалары, махсус реактор чешитлери (меселя, натрий-сувутылгъан тез реакторлар, юксек-араретли газнен-сувутылгъан реакторлар), ве ава сувутув системалары аньаневий сувутув къуллелерини талап этмейлер, ички сувутув къуллелеринен къапалы re}lo circulating{op} сувутув къуллелери ола. Атом энергиясы ички ве сув-сийрек олгъан ерлерде кенишлетильген сонъ, сувутув къуллелери къулланылувы даа кениш даркъаладжакъ. Бу арада ава сувутув технологиялары ве янъы реактор чешитлери де сувутув системасыны ишлеп чыкъарувнынъ чешитлештирильмесини тешвикъ этелер.