Къапалы-иллели сувутув системаларынынъ сув сарфы
Jun 30, 2026
Хабер къалдырынъыз .
Къапалы-циклли сувутув системасы эки мустакъиль сув ёлларындан ибарет: муурленген ички процесс айланув ёлу ве тышкъы ягъмур айланув ёлу. Эки дёгменинъ сув сарфы ве джоюлувы бутюнлей айырыла.
Сувгъа умумий талап эки къысымны къаплай: сувнынъ колемини туткъан статик система ве эр куньки иш ичюн макияж суву. Адеттеки ачыкъ сувутув къуллелеринен тенъештирильгенде, о, сувны -аджаип теджрибе эте ве янъы энергетика, химия санайы, догърулыкъ истисал ве малюмат меркезлери ичюн эсас сувутув чезилюви оларакъ хызмет эте.
I. Статик тутув сувунынъ умумий колеми (Бир-Вакъыт толдурув колеми)
Статик сув колеми – бу ички процесс суву ве тышкъы чамур сувундан ибарет олгъан, биринджи ишлетюв я да капитал ремонттан сонъ толусынен сув чыкъарув вакътында толдурыладжакъ умумий сувгъа аиттир.
Муурленген ички джерьян айланмасы суву .
Бу схема авагъа чыкъмайып, катушкалар, бору ёллары, иссилик денъиштирджилер ве буфер сув цистерналары ичинде толусынен къапалы ола, бу исе иш вакътында табиий сув джоюлувынынъ эмиетсиз олмасына кетире. Эсаплав формуласы: 1.1.Процесс сувунынъ колеми=Бору ёлунынъ колеми + Катушканынъ колеми + Буфер цистернасынынъ колеми Стандарт санайы иш шараитлеринде статик тутув колеми 100 м3/саат процесс айланув акъымы ичюн 8–12 м3 этрафында ете. м3/сааттан эксик акъымы олгъан кичик агрегатларда 3–6 м3 сув тутула.
Энергияны сакъламакъ ве акъымы 1000 м3/сааттан зияде олгъан химиявий джерьянлар ичюн буюк къапалы-иллели системалар бир- кере толдурмакъ ичюн юзлернен куб метрге къадар ер талап этелер. Айланув муити оларакъ йымшатылгъан сув, темиз сув я да этиленгликольнинъ сувлу иляджы кенъ таркъалгъан. Биринджи толдурувдан сонъ акъызма ичюн тек кичик микъдарда орталыкъны къошмакъ керек, бутюн йыл девамында буюк-ольчюде орталыкъны денъиштирмек керекмей.
Тышкъы ягъмур айланмасы Сув .
Бувланув иле исси алмаштырув ичюн къапатылгъан катушкаларнынъ тышкъы юзю устюнден ягъмур суву акъып кече ве сувутув къуллесининъ тюбюндеки сув чанасы ичинде сакълана. Онынъ статик колеми процесс айланув акъымынынъ тек 20%–50%-ни тешкиль эте. Мисал оларакъ 500 м3/с къапалы-циклли процесс сувутув системасыны алайыкъ: ягъмур айланмасы акъымы 100-ден 250 м3/с-къадже денъише, амма статик тутув суву тек 5–15 м3 ола, бу исе 100 м3/с сакълангъан юзлернен кубометр сувдан чокъ аздыр.
Толу къапалы-илле системасынынъ умумий бир-керелик толдурув колеми айны сыджакъ дагъытув къабилиетине малик олгъан ачыкъ системанынъ тек 30%–50%-ни тешкиль эте, бу исе сувнынъ башлангъыч къулланувыны чокъ эксильте.
II. Куньделик ишлевде макияж сув истималы (токътамайып сув джоюлувынынъ эсас менбасы)
Къапалы-иллели системаларнынъ куньделик сув джоюлувы тек тышкъы ягъмур ягъмур ёлунда ола, ички айланувнынъ джоюлувы исе козьге алынмамакъ мумкюн. Умумий макияж сувунынъ колеми бувланув джоюлувыны, дрейф джоюлувыны ве увулув джоюлувыны къаврап ала.Умумий формула: Саатлик макияж сувунынъ колеми=Бувланув джоюлувы + Дрейф джоюлувы + Уфюрюв джоюлувы
Бувланув джоюлувы (умумий джоюмнынъ 70%–80%, биринджи сув истималджысы)
Сыджакълыкъ ягъмур сувунынъ бувланмасы вастасынен чыкъарыла, арарет фаркъы исе бувланув къабилиетини догърудан-догъру бельгилей. Санаий эмпирика стандарты: кириш ве чыкъыш ягъмур суву арасындаки арарет фаркъы 5 градус олгъанда, бувланув джоюлувы ягъмур ягъмурынынъ умумий айланма акъымынынъ 0,54%-ине тенъ келе.Догъру эсаплав формуласы: WE=Δt×L×4.1868÷2520 Бу ерде Δt=ягъмур сувунынъ арарет фаркъы;
L=саатлик ягъмур акъымы. Меселя, 200 м3/с ягъмур акъымы ве 5 градус арарет фаркъы олгъанда, саатте бувланув джоюлувы тахминен 1,08 м3-ке ете.
Сыджакъ язда дымлы-лампочканынъ арарети котерильгенде, бувланув джоюлувы бираз юксельип, ягъмур акъымынынъ 0,6%–0,8%-ине къадар ола.
Дрейф джоюлувы .
Юксек-эффективликли сув ёкъ этиджилери сув думаныны къапата, бу исе къапалы-илле системалары ичюн сонъ дередже алчакъ дрейф джоюмына кетире, тек 0,001%–0,1% ягъмур сувунынъ колемине. Премиум донатмалар 0,05%-тен ашагъы дрейф джоюмыны идаре эте билелер, деерлик сув юкюни яратмайлар, 2%–3% дрейф джоюмлары олгъан ачыкъ къуллелерден чокъ устюндир.
Блоудаун дилюция джоюлувы .
Тузлар узун-муддетли бувланувдан сонъ ягъмурлы сувда топлана, шунынъ ичюн концентрация девирлерини идаре этмек ичюн мунтазам увулдатув керек, стандарт концентрация девирлери 3-тен 5-ке къадар денъише.
Эсаплав формуласы: Уфюрювнинъ колеми=Бувланув джоюлувы ÷ (Концентрация деври − 1) Къапалы-илле системаларында ягъмур сувунынъ аз база колеми бар, бунынъ нетиджесинде увувнынъ алчакъ сыкълыгъы ве сынъырлы чыкъарув колеми пейда ола. Сув кейфиетини къатты идаре этмек ичюн системалар увулдатув аралыкъларыны узатмакъ ве макияж сувуна олгъан талапны даа да эксильтмек мумкюн ..
Эр учь тюрлю джоюмны бирлештирсек, стандарт иш шараитлеринде къапалы-иллели системаларнынъ умумий саатлик макияж суву тек 0,5%–1,5% ягъмур айланув акъымынынъ тешкиль эте. Эсас процесс айланув акъымына чевирильгенде, умумий сув сарфы мусавий спецификациялы ачыкъ сувутув къуллелеринден тек 10%–20% тешкиль эте.
500 м3/с къапалы-иллели процесс сувутув системасына эсаслангъан тенъештирюв: ачыкъ къуллелерде саатте 10–15 м3 макияж суву керек, къапалы-иллели системалар исе саатте тек 0,5–1,5 м3 сарф этелер. 20-саат девамлы куньделик чалышув ичюн 170 тоннадан зияде сувны экономия этмек мумкюн, бу исе йыллыкъ 50 бинъ тоннадан зияде сув экономиясына тенъ келе, бу исе сув етишмеген регионларда сув квотасы басымыны сезилерли дереджеде енгиллештире.
III. Къапалы-Иллели системанынъ сув сарфына тесир этеджек эсас денъишкенлер
Сыджакъ юкю ве этрафтаки дымлы-лампочканынъ арарети: сыджакъ ве дымлы яз шараитлеринде бувланув джоюлувы 20%–30% юкселе. Алчакъ-араретли къышта, макияж сувунынъ сыфыр сарфына иришмек ичюн, акъызма якъып, къуру сувутув режимини чалыштырмакъ мумкюн.
Донатма къурулышы: кениш аралыкътаки катушкалар ве юксек-сыкълыкълы сув чыкъарув алетлери дрейф джоюмыны кеселер, буюк-сыкълыкълы чалашлар исе макияжны сыкъ-сыкъ толдурувны эксильтелер.
Сув кейфиетини идаре этмек: йымшатылгъан ягъмур сувуны къабул этмек концентрация девирлерини котере ве увулувнен багълы сув къалдыкъларыны эксильте.
Системанынъ сыкълыгъы: ички айланув борулары ве клапанларнынъ акъмасы темиз сувнынъ макияж колемини бираз арттыра. Даима тешкерювлер акъызма джоюмыны 0,05%-тен эксик сынъырламакъ мумкюн.
IV. Санаий къулланувларда сув истималынынъ амелий аллары .
800 м3/с къапалы-циклли сувутув системасы малюмат меркезлери ве энергия сакълавы ичюн: умумий статик толдурув колеми 90 м3 этрафында; юксек яз араретинде саатлик 1,2–1,8 м3 макияж суву, къыш къуру сувутув режиминде сыфыр макияж суву.
Химик кристаллизация сувутув ичюн 400 м3/с къапалы-иллели агрегат: статик толдурув колеми 45 м3, бутюн йыл девамында орта саатлик макияж суву 0,6–1,0 м3.
Узакъ-муддетли чалышув вакътында къапалы-циклли сувутув системалары эки сув-экономиясы мертебесини бере: бир-сефа толдурувнынъ алчакъ колеми ве токътамайып макияж сувуна минималь талап. Бу арада ички процесс айланма суву узун вакъыт девамында темиз къалмакъта, орталыкъны сыкъ-сыкъ денъиштирмейип, менбадан сув ресурсларыны истимал этмек ве сувны темизлемек ичюн масрафларны эксильте, эм де санайы сувны къорчалав ве чыкъарувларны эксильтюв сиясетине риает эте.
Соргъу ёлламакъ .